Ewa OTTO-BUCZKOWSKA, prof. dr hab. n. med., specjalista diabetolog i pediatra
Z ogromnym smutkiem i żalem dowiedzieliśmy się o śmierci prof. dr hab. Ewy Otto-Buczkowskiej. 16 kwietnia 2026 r. odeszła wspaniała osoba, nasza koleżanka, prekursorka śląskiej diabetologii, ceniona przez pacjentów i przez wszystkich, którzy mieli szczęście Ją poznać…
Była pionierką organizacji holistycznej opieki diabetologicznej nad dziećmi i młodzieżą z cukrzycą na terenie Śląska oraz w Polsce. Aktywnie współtworzyła historię PTD, w tym jako wielokrotny członek Zarządu PTD.
Jej praca naukowa, szczególnie poświęcona diabetologii wieku rozwojowego oraz homeostazie wapnia i roli witaminy D., poprzez nowatorskie spojrzenie i odważne publikacje niestereotypowych wyników, wybitnie przyczyniła się do rozwoju tych dziedzin.
Była autorką ponad 230 prac w czasopismach krajowych i zagranicznych, autorką, współautorką i redaktorką ponad 10 podręczników i wielu rozdziałów w innych opracowaniach.
Wspaniała, broniąca swoich przekonań zawodowych nauczycielka i wychowawczyni kilkudziesięciu specjalistów z pediatrii i diabetologii.
Współtwórczyni śląskiej szkoły diabetologicznej, w której zawsze dążyła do jak najlepszego wyrównania metabolicznego na drodze intensywnej insulinoterapii i samokontroli młodocianych pacjentów z cukrzycą.
Recenzentka naukowa 2 polskich i 5 czasopism zagranicznych.
Ewa Otto-Buczkowska urodziła się 29 lipca 1935 r, w Dąbrowie Górniczej. W 1952 r. ukończyła Liceum Ogólnokształcącym w Zabrzu i otrzymała świadectwo dojrzałości. W okresie 1952-1953 pracowała w administracji ŚAM, a w roku 1953 rozpoczęła studia na Wydziale Lekarskim Śląskiej Akademii Medycznej. Dyplom lekarza uzyskała w 1959 roku.
W czasie studiów, w roku 1956, w rozpoczęła pracę w Katedrze Anatomii Prawidłowej, gdzie pracowała w charakterze asystenta, a następnie adiunkta do 1969 roku.
W roku 1959, w ramach wolontariatu, rozpoczęła specjalizację w zakresie pediatrii, początkowo na Oddziale Pediatrycznym Szpitala Miejskiego nr 1 w Gliwicach, gdzie w roku 1962 uzyskała
specjalizację pierwszego stopnia. Następnie specjalizowała się w Klinice Pediatrycznej w Zabrzu, gdzie w roku 1967 uzyskała drugi stopień specjalizacji w zakresie pediatrii. Tytuł specjalisty w zakresie diabetologii otrzymała w 1994 r.
Pracę na stopień doktora obroniła w 1964 roku, a w roku 1975 uzyskała stopień doktora habilitowanego nauk medycznych na podstawie rozprawy „Badania nad sekrecją insuliny i hormonu wzrostu u dzieci zdrowych, otyłych i chorych na cukrzyce”. 15 maja 2002 r. uzyskała tytuł naukowy profesora nauk medycznych.
Była organizatorką opieki diabetologicznej nad dziećmi i młodzieżą na terenie Śląska. W roku 1961 objęła kierownictwo Wojewódzkiej Poradni Diabetologicznej dla Dzieci i Młodzieży, mieszczącej się pierwotnie w Zabrzu, a następnie przeniesionej do Gliwic. W okresie 1964-1969, w ramach oddelegowania z Wojewódzkiej Poradni Wielospecjalistycznej, prowadziła w Klinice Pediatrycznej w Zabrzu wydzielone łóżka diabetologiczne.
W roku 1974 objęła ordynaturę Oddziału Pediatrycznego Szpitala nr 1 w Gliwicach, gdzie zorganizowała Pododdział Intensywnej Opieki Medycznej dla Dzieci oraz Pododdział Diabetologiczny dla Dzieci i Młodzieży dla Regionu Śląskiego. Obowiązki ordynatora tego oddziału pełniła do roku 1992, kiedy to przeszła na emeryturę, nadal była jednak aktywna zawodowo, pracując w Poradni Diabetologicznej Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka w Katowicach.
Była kierownikiem specjalizacji 35 pediatrów oraz 12 diabetologów.
W latach 80-tych, na zlecenie Konsultanta Krajowego, pełniła obowiązki konsultanta w zakresie diabetologii dziecięcej na terenie województwa katowickiego, opolskiego, częstochowskiego i bielskiego.
W latach 1992-1999 była organizatorką i kierowniczką naukową kursów centralnych CMPK w zakresie diabetologii oraz kursów wojewódzkich i regionalnych.
W pracy naukowej koncentrowała się na dwóch zasadniczych tematach: diabetologia wieku rozwojowego oraz badania nad homeostazą wapnia i rolą witaminy D. Owocem tych zainteresowań było udowodnienie, że nadmiernie duże, stosowane w Polsce dawki witaminy D są zbędne, a mogą być szkodliwe. Doprowadziło to do rewizji zaleceń w zakresie profilaktyki krzywicy u dzieci. Za badania w tym zakresie otrzymała w roku 1986 zespołową nagrodę naukową pierwszego stopnia Ministra Zdrowia.
Wynikiem badań nad sekrecją insuliny endogennej w populacji rozwojowej było wykazanie występowania przypadków hiperinsulinemii u niektórych dzieci ze świeżo rozpoznaną cukrzycą oraz u dzieci otyłych, a także zwrócenie uwagi na możliwość występowania cukrzycy niezależnej od insuliny u młodocianych chorych.
Członkostwo w towarzystwach naukowych:
Przez kilka kadencji była członkiem Zarządu Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, wiceprzewodniczącą Sekcji Pediatrycznej PTD, a przez 3 kadencje przewodniczącą Komisji Rewizyjnej PTD. Była czynnym członkiem zagranicznych towarzystw naukowych: ISPAD – International Society for Pediatric and Adolescent Diabetes oraz EASD – European Association for the Study of Diabetes.
Wspomnienie przygotowała prof. Przemysława Jarosz-Chobot
biuro@ptdiab.pl